In blaasorkesten worden drie, soms vier, verschillende groepen instrumenten gebruikt: koperen blaasinstrumenten, ('het koper'), houten blaasinstrumenten ('het hout'), slaginstrumenten (het slagwerk) en soms ook nog andere, zoals snaarinstrumenten, als aanvulling.

muziekinstrumenten overzicht

Al in de oertijd zullen mensen geblazen hebben op een stukje riet, op een hol botje of op een schelp om er geluid uit te laten komen. Maar van bijna alle moderne blaasinstrumenten ligt de oorsprong in de oude culturen: bij de Egyptenaren, Grieken en Romeinen. Vooral de Romeinen hebben zich bezig gehouden met de ontwikkeling. Namen van signaalinstrumenten uit de Romeinse tijd zoals tuba en cornu herkennen we in de namen van onze moderne instrumenten.

Blaasinstrumenten heten ook wel aërofonen, instrumenten waarbij het geluid wordt geproduceerd door de trilling van een luchtzuil: 'aëro' betekent lucht en 'foné'  betekent klank. De blaaspijp van het instrument en dus de luchtzuil, kan cilindrisch zijn of conisch. Conisch betekent: geleidelijk toenemend in diameter, kegelvormig. Cilindrisch wil zeggen: zoals een cilinder, cilindervormig, buisvormig. Vaak is het eigenlijk een combinatie door de toevoeging van een klankbeker aan de buis

Bij blaasinstrumenten wordt vaak onderscheid gemaakt tussen houten blaasinstrumenten en koperen blaasinstrumenten. Tot welke van deze groepen een instrument wordt gerekend, hangt niet in de eerste plaats af van het materiaal waarvan het instrument gemaakt is, maar van de bouw en de manier van spelen en de klank.

De trilling van de luchtzuil wordt veroorzaakt door het aanblazen door een verwisselbaar mondstuk of door een rietje. Bij fluiten wordt over het mondstuk geblazen.

De lengte en de vorm van de buis van het instrument bepaalt de grondtoon. Andere tonen krijg je door je embouchure te veranderen, door gebruik van gaten en kleppen, of ventielen, of door het in en uit elkaar schuiven van buizen. Hoe langer en wijder de buis is, hoe lager de toon. De buiging van een buis heeft geen invloed op de toon. De diameter en de lengte van een buis wordt mensuur genoemd. Mensuur en boring (conisch of cilindrisch) bepalen of een instrument helder en scherp of donker en rond klinkt. Met embouchure wordt alles bedoeld wat je met je lippen, je tong en alle spieren daaromheen doet.

Wel eens op een leeg flesje geblazen? Zet je onderlip tegen opening van de fles en blaas over de opening heen. Als je de juiste stand gevonden hebt hoor je een toon. Doe nu wat water in de fles en blaas opnieuw: de toon is nu hoger. Door water in de fles te doen verminder je de hoeveelheid lucht en hoe minder lucht er in beweging wordt gebracht, hoe hoger de toon is. Ziedaar het principe van de blaasinstrumenten. Je kunt het ook uitproberen met een kartonnen koker, of een tuinslang. Hoe langer de slang of koker, hoe lager de toon.

Ook slaginstrumenten bestaan al sinds de oudheid. Trommen en bekkens werden in de oude beschavingen al gebruikt voor het doorgeven van boodschappen, bij religieuze rituelen en voor het begeleiden van zang en dans. Trommels werden bijvoorbeeld gemaakt van uitgeholde boomstammen of zelfs schedels die dan bespannen werden met een stuk dierenhuid. In de riddertijd speelden de knechten op trommels en fluiten, de ridders op pauken en trompetten.

De slagwerkinstrumenten worden vaak onderscheiden in membranofonen en idiofonen. Membranofonen zijn muziekinstrumenten waarbij het geluid wordt geproduceerd door een gespannen vel (membraan=vlies) in trilling te brengen. Idiofonen zijn muziekinstrumenten gemaakt van materiaal dat van zichzelf klankrijk is. Idio- is afgeleid van het Griekse ἴδιος (idios) dat 'zelf', of 'eigen' betekent. 

houten blaasinstrumenten

Het hout  •  Fluit  •  Hobo  •   Fagot  •   Klarinet  •  Saxofoon

 koperen blaasinstrumenten

Het koper  •  Trompet  •  Cornet •  Hoorn  •  Saxhoorns (Baritons)  •  Trombone  •  Tuba's  •

  slagwerkinstrumenten

Het slagwerk  •  Membranofonen  •  Bongo's  •  Conga's  •  Djembé  •  Grote trom  •  Kleine trom  •  Pauken  •  Tamboerijn  •  Timbales  •  Tom-toms  •  Idiofonen  •  Bekkens  •  Buisklokken  •  Castagnetten  •  Celesta  •  Claves  •  Gong, tamtam  •  Klokkenspel  •  Marimba  •  Schellenboom  •  Triangel  •  Vibrafoon  •  Woodblock  •  Xylofoon  •  Drumstel  •

  snaarinstrumenten

De snaarinstrumenten  •  Harp  •  Piano  •  Gitaar  •  Strijkbas  •

Meer informatie over muziekinstrumenten kan je ook vinden op Musical Instrument Museums On Line, 's werelds grootste gratis toegankelijke gegevensbank van muziekinstrumenten in publiek bezit.

Hieronder een nogal statische, maar wel duidelijke video met een demonstratie van de muziekinstrumenten in de United States Army Field Band.

Pin It